WYBRANE PUBLIKACJE


sztuka

 

“Sztuka w przestrzeni publicznej. Artystyczne wymiary wytwarzana kapitału społecznego i kulturowego”
Książka pod patronatem Polskiego Towarzystwa Kulturoznawczego

Link do pliku w Śląskiej Bibliotece Cyfrowej http://www.sbc.org.pl/dlibra/docmetadata?id=153191
W CEON: https://depot.ceon.pl/handle/123456789/6848

seniorzy

Ewelina Konieczna, Seniorzy i film, Toruń 2016.

Książka Seniorzy i film stanowi studium na temat aktywności osób starszych w obszarze kultury filmowej. Autorka rozwija tezę o aktywizacji i integracji społecznej seniorów przez uczestnictwo w kulturze filmowej, a także wskazuje na określone działania oraz wybrane filmy, które mogą tę aktywizację wspomóc. Opracowanie to może stanowić interesującą lekturę dla badaczy zainteresowanych starzeniem się i starością człowieka – pedagogów, psychologów oraz animatorów kultury i organizatorów życia kulturalnego, jak również dla seniorów, ich rodzin i opiekunów, a także dla osób realizujących projekty oparte na międzypokoleniowym działaniu.

Znajdujemy w pracy szeroką panoramę poglądów na starość prezentowaną przez przedstawicieli takich dyscyplin wiedzy jak – psychologia, a w obrębie pedagogiki –pedagogika społeczna i andragogika oraz gerontologia społeczna i wychowawcza. […]podjęty przez autorkę temat jest ważny przede wszystkim z racji świeżości i oryginalności ujęcia problemu relacji zachodzących pomiędzy osobami starszymi a kulturą filmową. Rzeczywiście bowiem różne formy uczestnictwa osób, które przekroczyły 60 rok życia, stanowią płaszczyznę ich aktywizacji oraz integrowania się we wspólnocie bycia i przeżywania dzieł filmowych. prof. Jerzy Semków

kompetencje

Barbara Głyda, Agnieszka Matusiak, Katarzyna Olbrycht,
Kompetencje do prowadzenia edukacji kulturalnej,
Katowice 2014.

 

 

 

Renata Pater:
Animatorzy edukacji muzealnej W poszukiwaniu „jakościowych”
innowacji dla dydaktyki akademickiej, ss. 404-420.

(tekst uzupełniony o brakujące w wersji papierowej przypisy)

moment

Dorota Sieroń-Galusek,
Moment osobisty. Stempowski, Czapski, Miłosz,
Wydawnictwo UŚ, Katowice 2013.

naznaczeni

Naznaczeni popkulturą. Media elektroniczne i przemiany prowinc
Bogusław Dziadzia,
Naznaczeni popkulturą,
Wydawnictwo Naukowe Katedra, Gdańsk 2014
(link do strony wnkatedra.pl)
inspiratorzy
Katarzyna Olbrycht, Dorota Sieroń-Galusek, Inspiratorzy, projektodawcy, realizatorzy edukacji kulturowej i upowszechniania kultury, Toruń 2010.
   
kadry2012

Kadry dla kultury w edukacji i edukacji w kulturze.
Raport z badania. 2012.

Plik do pobrania ze Śląskiej biblioteki cyfrowej.

Informacje i plik raportu: http://www.regionalneobserwatoriumkultury.pl/raporty-14/articles/Kadry_dla_kultury_w_edukacji_i_edukacji_w_kulturze_-_projekt_badawczy_Regionalnego_Obserwatorium_Kultury_w_Katowicach.html

filmoweobrazyszkoly

 

Filmowe obrazy szkoły to temat bardzo słabo opracowany w polskim piśmiennictwie zarówno filmowym, jak i pedagogicznym, tymczasem jest on bardzo interesujący dla obu tych dyscyplin. Wypełnienia tej luki podjęła się Ewelina Konieczna […] Podtytuł wyraźnie wskazuje na intencje towarzyszące Autorce i określa zawartość pracy, nie ograniczając wszakże jej zakresu. Konieczna analizuje filmowe obrazy szkoły w kontekście ideologii politycznych i edukacyjnych biorąc pod uwagę różne perspektywy ideologiczne, edukacyjne i filmowe. Dzięki temu nakreślony przez nią obraz jest pełniejszy. Jestem przekonany, że książka Eweliny Koniecznej[…]będzie pożyteczną lekturą zarówno dla filmoznawców, jak i pedagogów, ale również dla szerokiego grona osób zainteresowanych filmowymi wizerunkami szkoły, choćby nauczycieli i studentów, stając się cenną pozycją w dydaktyce uniwersyteckiej.
Fragment recenzji dr. hab. Piotra Zwierzchowskiego 

 

Problemy edukacji i wychowania budzą nieustanne zainteresowanie filmowców, w ponad stuletniej historii kina przestrzeń szkoły była wielokrotnie wykorzystywana jako nośnik różnorodnych znaczeń. Filmy, których akcja rozgrywa się w szkole wpisują się w społeczną historię kina, jego recepcji i związków z rzeczywistością społeczną. Tematyka szkolna w kinie często jest pretekstem do rozważań ideologicznych, do poruszania problemów społecznych i politycznych, o których nie chce się, lub nie wolno, z różnych przyczyn, mówić wprost. W filmach o szkole można odnaleźć jawny bądź ukryty wyraz światopoglądu twórców, którzy w formie artystycznej lub popularnej wypowiedzi filmowej wyrażają swój krytyczny stosunek do zideologizowanej rzeczywistości szkolnej. Filmy te stanowią zatem swoistą kontestację edukacji i wychowania w szkole, reprezentującej instytucję państwa, objawiającą się przez filmowe przedstawienia różnych form oporu, odporu i nieposłuszeństwa obywatelskiego.

Przedmiotem badań zawartych w książce są wybrane fabularne filmy aktorskie (z pominięciem filmów dokumentalnych i animowanych) zrealizowane w Polsce i innych krajach Europy, Stanach Zjednoczonych i Australii (ze względu na europejskie i północno-amerykańskie korzenie) w latach 1931-2009. Wybór filmów uwarunkowany jest celem poszukiwań badawczych, analizie poddano zatem przede wszystkim klasyczne oraz cieszące się popularnością i uznaniem krytyki bądź publiczności filmy, w których dodatkowo odnaleźć można ideologiczne i pedagogiczne odwołania. Wiele, zwłaszcza starszych filmów, to uznane dzieła światowej kinematografii [np. Pała ze sprawowania (Zero de conduite) Jeana Vigo z 1933 roku, Czterysta batów (Les quatre cents coups) François Truffauta z 1959, Niepokoje wychowanka Törlessa (Der Junge Törless) Volkera Schlöndorffa z 1966]; przywołane zostały również filmy współczesne [m.in. Klasa (Entre les Murs) Laurenta Centeta, Nasza klasa (Klass) Ilmara Raaga z 2007 roku, Fala (Die Welle) Denisa Gansela z roku 2008], które nie posiadają takiego statusu, jednakże są ważne ze względu na zakres społecznego oddziaływania.

Charakter interpretacji filmowych uwarunkowany został przyjętymi założeniami metodologicznymi z kręgu krytyki ideologicznej w myśli filmowej oraz wybranymi dwudziestowiecznymi teoriami i nurtami wychowania oraz ideologiami edukacyjnymi. Refleksje teoretyczne obecne w pierwszej części książki stanowią niezbędne wsparcie do kontekstualizacji wyróżnionych w filmach problemów ideologicznych, edukacyjnych i wychowawczych.

Ewelina Konieczna

Tomaszewska_Dorman

Prof. dr hab. Zbigniew Osiński Wydział Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego
Recenzja książki Ewy Tomaszewskiej Twórczość Jana Dormana 1945-1978 (tytuł roboczy)


Ewa Tomaszewska jest inżynierem architektem, magistrem sztuki i reżyserem teatrów lalek, pedagogiem-wykładowcą szkół wyższych i średnich, a zarazem badaczką o znaczącym już dorobku. To twórcze i wyjątkowe obecnie, przynajmniej w Polsce, połączenie zainteresowań i kompetencji wskazuje na osobowość oryginalną i poszukującą. Potwierdza to w całej rozciągłości książka: Twórczość Jana Dormana 1945–1978. Została ona napisana z pasją i miłością do „przedmiotu badań”, ale dodam – z mądrą miłością, bo opartą na rzetelnej wiedzy i wnikliwych studiach. Mamy do czynienia z dokonaniem, za którym stoi całe bogate i wielostronne doświadczenie autorki W tym sensie rozprawa ta jest czymś, co – trawestując określenie Mieczysława Limanowskiego – nazwałbym „aktem serca”. Dla swojego bohatera Ewa Tomaszewska używa miary najwyższej, sytuując go jako artystę teatru tuż obok Leona Schillera, Tadeusza Kantora, Jerzego Grotowskiego, Józefa Szajny. Bez wątpienia Jan Dorman, przy całej odrębności i oryginalności swojego talentu, był artystą więcej niż wybitnym. Fakt, że jego twórczość była związana przede wszystkim z teatrami adresowanymi do dzieci, które w Polsce były zawsze cenione o wiele niżej niż „normalny” teatr dramatyczny czy muzyczny dla dorosłych, spowodował, że właściwie nigdy nie miał on szansy na to, aby traktowano ją na równych prawach jak twórczość wymienionych artystów.

Jest to praca wybitnie inspirująca, w której podjęte zostały problemy o podstawowym znaczeniu dla rozumienia biografii Dormana i jego twórczości. Na podkreślenie zasługuje wartość dokumentacyjna i źródłowa rozprawy. Ewa Tomaszewska w najszerszym dotychczas stopniu wykorzystała Archiwum Jana Dormana w Będzinie. W tym miejscu zacytuję autorkę: „W archiwum tym większość dokumentów nie jest skatalogowana i znajduje się w teczkach, pudłach, a także luzem, co uniemożliwia w wielu przypadkach podanie dokładniejszego adresu bibliograficznego”. W praktyce znajdują się tam tysiące różnych obiektów, a jest to zaledwie część tego, co udało się ocalić z tego, co zgromadził artysta. Rozprawa liczy 370 stron ciągłego tekstu, 23 strony bibliografii i spisu przedstawień oraz 38 aneksów, w sumie stanowi to ponad 400 stron wydruku komputerowego. W toku narracji Tomaszewska przytacza setki dokumentów, w większości nieznanych, mających ważne, a często podstawowe znaczenie dla badaczy życia i twórczości Jana Dormana. Z rozprawy można się wiele dowiedzieć nie tylko o jej bohaterze, jednak on i jego twórczość znajdują się zawsze w centrum. Ewa Tomaszewska panuje nad wielką ilością materiałów, nie dając się im zniewolić. Mogę przypuszczać, że jej doświadczenia reżyserskie, ale także wiedza w dziedzinie architektury pomogły jej w takim panowaniu nad materiałem.

Charakterystyka drogi twórczej Dormana jest przekonywująca i w moim przekonaniu trafna, a przy tym pełniejsza od dotychczasowych ujęć. Nie budzi też sprzeciwu charakterystyka jego „metody twórczej” i języka teatralnego. Jej cechy konstytutywne stanowią: ostentacyjna teatralizacja; skonwencjonalizowanie gry aktorskiej; rytmizacja i sztuczność wypowiadanego przez aktorów tekstu: rytm (główny element porządkujący i organizujący działania sceniczne, inspirowany dziecięcymi zabawami i wyliczankami, rytmem ludowych śpiewek i obrzędów, rytuału kościelnego i modlitw) i powtarzalność (działań aktorskich); wielofunkcyjność przedmiotu i rekwizytów; rola i znaczenie przypadku w sztuce/w tworzeniu widowiska; inspiracja chwilą, przypadkowym zdarzeniem; spowolnienia i zatrzymania charakteryzowały działania aktorskie, w tym również szczególny sposób mówienia tekstu, sięganie do inkantacji; czerpanie z improwizacji; tworzenie sytuacji scenicznych na zasadzie skojarzeń, a nie logicznych (w znaczeniu przyczynowo-skutkowych) ciągów zdarzeniowych; sekwencje przenikających się zabaw scenicznych; przekraczanie granic konwencji; budowanie scenariuszy jako kolaży; wykorzystanie elementów obrzędu i rytuału. Jan Dorman – tak jak pokazuje go Ewa Tomaszewska – wraz ze znamienną dla jego postawy twórczej „szczególną wrażliwością na obrzędową i rytualną sferę życia”, w innym miejscu „obrzędowym czy nawet rytualnym widzeniem teatru”, inicjator i organizator dorocznych Przeglądów Zespołów Obrzędowych „Herody” (w latach 1965–1973), jawi się jako jeden z prekursorów tego nurtu poszukiwań, który w latach siedemdziesiątych XX. wieku uzyskał nazwę „antropologii teatralnej” czy „antropologii teatru”. Był człowiekiem działającym na pograniczach wielu dyscyplin, obdarowanym wyjątkową energią i bogactwem talentów. Jego dokonania pozostają czymś ważnym i inspirującym w polskiej kulturze. Z perspektywy czasu widać to może wyraźniej niż za życia artysty.

Książka Ewy Tomaszewskiej jest wynikiem rzetelnego trudu badawczego i intelektualnej rzetelności. Posiadając niezaprzeczalną wartość dokumentacyjno-źródłową, jest w wielu momentach nowatorska również pod względem interpretacyjnym. Dla badań nad dziełem Jana Dormana oraz historyków i praktyków teatru dla dzieci zapoznanie się z nią jest niezbędne, a dla badaczy polskiej kultury artystycznej, zwłaszcza polskiego teatru wieku XX, może stać się czymś znacznie więcej niż tylko wartościowym przyczynkiem. Bezwzględnie zasługuje na publikację. Prof. dr hab. Zbigniew Osiński  


teatr
Mirosława Pindór
Teatr w Cieszynie i jego stuletnie dzieje (1910 - 2010)
, Cieszyn 2010, Wydawnictwo Logos Press Publikacja obejmuje zarówno dzieje cieszyńskiego budynku teatralnego, jako pewnej wyspecjalizowanej formy architektonicznej rozwijającej się wraz z urbanistyką miasta, jak i dzieje Teatru w Cieszynie (w różnorodności przyjmowanych przezeń nazw w zależności od organizacyjnej przynależności) jako instytucji kulturalnej.

Przyczyną pierwszą dla której książka ta powstała jest jednakże stulecie cieszyńskiego obiektu teatralnego, od września 1910 roku znakomicie wkomponowującego się w układ przestrzenny i rozwiązania architektoniczne Cieszyna.

Jego geneza związana jest z aktywnością kulturalną środowiska niemieckiego w Cieszynie na przełomie stuleci i pierwszej dekadzie XX wieku. Jednakże już w latach osiemdziesiątych XVIII wieku podjęte zostały pierwsze działania w kierunku uruchomienia w mieście stałej sali teatralnej. Nastąpiło to w 1788 roku, kiedy na tyłach ratusza wybudowano funkcjonalną salę redutową – przez dostawienie sceny i odpowiednie ustawienie ławek stawała się ona salą teatralną. Kamienie budowlane czerpano z rozebranej szubienicy miejskiej – jednej z większych w Europie. Sala ta spłonęła 6 maja 1789 roku w wielkim pożarze miasta. Odbudowana, służyła zespołom teatralnym aż do roku 1816, kiedy to ze względu na zły stan techniczny gmachu podjęto decyzje o jego zamknięciu. Na zlecenie włodarzy Cieszyna miejscowy budowniczy Florian Jilg opracował projekt przebudowy obiektu. Otwarcie teatru (scenę wzbogacono między innymi o zapadnię, widownię zaś o „ławy proste” i „ławy wyścielane”) nastąpiło 17 listopada 1816 roku. Dwadzieścia lat później ten teatr także spłonął (ogień zaprószył jeden z przyjezdnych „komediantów”). Wówczas prowizoryczną salę teatralną zorganizowano w lokalu przy koszarach, koncertował w niej sam Johann Strauss (ojciec). Spalony teatr odbudowywano, przy znacznym wkładzie finansowym arcyksięcia Franciszka Karola (bywał on częstym gościem sceny miejskiej w Cieszynie), w latach 1845 – 1847 według projektu słynnego architekta Josefa Kornhäusla z Wiednia (wykonawcami planów byli cieszyńscy budowniczowie). Nastąpiło podówczas wyraźne oddzielenie brył ratusza i teatru, jako że oba obiekty otrzymały własne fasady, w tym teatr siedmioosiową z ryzalitem w partii centralnej; do sali widowiskowej prowadziło reprezentacyjne wejście od ul. Ratuszowej (sam budynek został pozbawiony reprezentacyjnego frontu). Salę oddano do oficjalnego użytku 5 kwietnia 1847 roku, gruntownej renowacji poddano ją w roku 1880. Po otwarciu we wrześniu 1910 roku gmachu teatralnego na Placu Koszarowym dawną salę teatralną zamieniono na kino. Funkcję sali teatralnej, z przeznaczeniem na najbardziej reprezentacyjne występy teatralne, pełniła również okresowo „Sala arcyksięcia Eugeniusza” urządzona jako przybudówka hotelu „Austria”.

Prezentując stuletnią obecność teatru/Teatru w Cieszynie przyjęto układ chronologiczny. W rozdziale pierwszym omówiono formy aktywności Cieszyńskiego Towarzystwa Budowy Teatru. W rozdziale drugim przedstawiono genezę oraz dzieje budowy gmachu teatralnego. Dokonano także opisu obiektu. W rozdziale trzecim zawarto informacje odnośnie innowacji architektonicznych i technicznych budynku, zmian w wyposażeniu wnętrza dokonywanych w latach 1939 – 2010. O Teatrze Niemieckim w Cieszynie (Deutsches Theater in Teschen) w latach 1910 – 1944 traktuje rozdział czwarty. Jako wewnętrzne cezury czasowe przyjęto tutaj rok 1918 i rok 1939 – daty wielkich politycznych przełomów, zmieniających diametralnie sytuację społeczności niemieckiej zamieszkującej Cieszyn.

Kolejne rozdziały dotyczą Teatru im. A. Mickiewicza. Wyznacznikiem segmentacji stała się tutaj zmienna po wielokroć przynależność organizacyjna cieszyńskiego ośrodka teatralnego. Od grudnia 1945 roku do grudnia roku 1992 datuje się bowiem nawracająca symbioza Teatru im. A. Mickiewicza i bielskiego Teatru Polskiego. Uszczegółowieniu poddano lata 1993 – 2010, gdy Teatr im. A. Mickiewicza odzyskał pełną autonomię i stał się miejską instytucją kultury. Całość dopełniają biogramy osób kierujących Teatrem im. A. Mickiewicza w latach 1945 – 2010.

Publikację zamyka „stara szuflada”, na dnie której „spoczywają” anegdoty teatralne, informacje o ekranizacjach filmowych, w których nasz teatr zaistniał, także dane o wykonaniach Sałaszników Jana Sztwiertni na deskach cieszyńskiego teatru.

Istotną część książki stanowi materiał ilustracyjny (fotografie projektów architektonicznych, zdjęć, dokumentów, programów teatralnych, afiszy), w zakresie archiwaliów po raz pierwszy reprodukowany. Materiały te pozyskano z zasobów: Archiwum Państwowego w Katowicach – Oddział w Cieszynie, Książnicy Cieszyńskiej, Muzeum Śląska Cieszyńskiego. W przypadku lat 1945 – 2010 źródłem ilustracji stały się archiwa: Teatru Polskiego w Bielsku – Białej i Teatru im. A. Mickiewicza w Cieszynie. W nielicznych przypadkach wykorzystano materiały z archiwów instytucji i stowarzyszeń oraz przywołano materiały ze zbiorów prywatnych. Całość zamyka Teatr w fotografii Janusza Szczotki –prezentacja teatralnego wnętrza w całym jego bogactwie – detali architektonicznych, wyposażenia i możliwości technicznych sceny, rozwiązań widowni.

Źródła pisane (zarówno publikacje zwarte jak i artykuły), z których korzystano przy budowaniu zawartości treściowej poszczególnych rozdziałów, uwzględnia bibliografia.

Publikacja niniejsza nie pretendując do roli syntezy pragnie dać pewne ogólne pojęcie o naszym – cieszyńskim – przybytku Melpomeny, w którym wyczuwa się niezatartą – stuletnią – przeszłość.

skutnik

Jolanta Skutnik
Muzeum sztuki współczesnej jako przestrzeń edukacji
Katowice, 2008

Ogromne znaczenie zyskują dziś rozmaite formy upowszechniania – zwłaszcza wśród najmłodszych – kultury i sztuki. Centralnym elementem społecznej misji ich upowszechniania stał się rozwój kulturalnej i artystycznej jako formy autentycznego spotkania artysty, dzieła i odbiorcy. Ta forma coraz częściej stanowi uzupełnienie edukacji szkolnej – nie zawsze kompetentnie prowadzonej. Szczególne tu miejsce instytucji upowszechniających sztukę współczesną i ich rola kształtowania nowego typu odbiorcy , dla którego kontakt ze sztuką nie sprowadza się jedynie do estetycznej przyjemności obcowania czy do pozyskiwania wiedzy o dziele. Chodzi o przestrzeń aktywnego odbioru i doświadczania współuczestniczenia w akcie twórczym, a także o organizowanie działalności w sferze „pomiędzy sanktuarium a miejscem rozrywki”. To pozwoli odbiorcy wzbogacić doświadczenia, realnie zbliżyć się do sztuki., przezywać ją i interpretować na swój sposób. Wówczas muzeum staje się przestrzenią spotkania, odkrywania, tworzenia.
Muzea europejskie, zwłaszcza francuskie, wypracowały ciekawe modele działania, których celem jest aranżowanie bezpośrednich spotkań odbiorców z nową sztuką i jej twórcami. To właśnie zagadnienie stało się przedmiotem zainteresowanie Autorki i powstania niniejszej publikacji.
nota za: https://wydawnictwo.us.edu.pl/?q=node/1063

 

oroli

Katarzyna Olbrycht
O roli przykładu, wzoru, autorytetu i mistrza w wychowaniu osobowym
Autorka dzieli się [...] z czytelnikiem własnym rozumieniem treści pojęcia przykład, wzór, autorytet, mistrz, [...] w szczegółowy sposób ukazuje, czym jest wychowanie osobowe [...] i jaką w nim rolę pełnią przykłady, wzory i autorytety oraz co znaczy być mistrzem. [...] Akcent położony na standardy moralne stanowi tu wyraźną odpowiedź Autorki na pytanie o przyczyny współczesnego kryzysu autorytetów i coraz bardziej dotkliwego w nauce i wychowaniu braku mistrzów.
fragment recenzji prof. dr. hab. Franciszka Adamskiego

Książka prof. Katarzyny Olbrycht [...] zachęca do dialogu, do zasmakowania w powolnej analizie pozwalającej delektować się tematem i sposobem wykładu. [...] Po przeczytaniu książki rozumie się, że dobrze wychowywać będzie tylko taka szkoła, w której będą uczyć nauczyciele przekonani o swojej misji, ludzie prawi, mądrzy, dobrze wyedukowani, ale także uprawiający doskonalenie siebie, wymagający od siebie, otwarci na spotkanie z osobą, jaką jest dziecko, uczeń.

fragment recenzji prof. dr. hab. Olgi Czerniawskie

UPOWSECH

(red.)
Katarzyna Olbrycht,
Jolanta Skutnik,
Ewelina Konieczna
Upowszechnianie Kultury – wyzwaniem dla edukacji kulturalnej

Jednym z paradoksów współczesnej kultury wydaje się wzrost zainteresowania teoretyków edukacją kulturalną, co potwierdzaj liczne międzynarodowe spotkania organizowane pod auspicjami UNESCO, przy niepokojącym braku konsekwentnych działań edukacyjnych w tym zakresie, a przede wszystkich wobec osłabiania ich związku z upowszechnianiem kultury. Samo upowszechnianie kultury jako określone działanie także traci swoje wyraźne znaczenie. Pojęcie to często zaczyna być używane zamiennie z pojęciem promocji kultury, co zasadniczo zmienia jego sens. Przyczyny są wielorakie, a ich poznanie wymagałoby uwzględnienia różnorodnych uwarunkowań. W Polsce tworzą one skomplikowany splot. Od ustrojowo-politycznych (upowszechnianie kultury przestało być ideologicznym priorytetem polityki kulturalnej państwa), przez ekonomiczne (mechanizmy rynkowe raczej wykorzystują potrzeby już istniejące, niż kreują nowe, pożądane ze względu na wzrost poziomu kompetencji kulturalnych), do edukacyjnych (osłabienie pozycji szkolnych przedmiotów artystycznych, ograniczenie programowego zakresu literatury pięknej poznawanej w ramach języka polskiego, brak czasu i środków na kontakt z kulturą w szkole).


Bogusław Dziadzia,
Wpływ mediów. Konteksty społeczno-edukacyjne, Impuls 2007
[link do wstępu]

Mirosława Pindór, Polsko-czeskie i polsko-słowackie kontakty teatralne. Cieszyn- Český Tešín 1945-1999, wydawca: Polska Akademia Nauk Oddział w Katowicach,
Wydawnictwo Naukowe i Artystyczne „GNOME”, Katowice 2006, ss.290.

„Rozprawa Mirosławy Pindór jest dla mnie źródłem potrójnej satysfakcji. Po pierwsze: jako niezwykle solidna praca naukowa budzi mój szacunek filologa. Po drugie: jako praca poświęcona polsko-czeskim  kontaktom kulturalnym wpisuje się w moje własne dążenia na polu tej współpracy. Po trzecie wreszcie: jej część chronologicznie ostatnia, dotycząca współpracy kulturalnej w okresie, kiedy byłem ambasadorem RP w Pradze, budzi mój szczególnie żywy sentyment, bo choć w tamtym czasie gościłem wielokrotnie zarówno po polskiej jak i czeskiej stronie Cieszyna, to dopiero dr Mirosława Pindór uświadomiła mi ogrom pracy wykonany wówczas po obu stronach polsko-czeskiej granicy […]. Praca niezależnie od walorów ściśle naukowych ma ogromne znaczenie dla polskiego i czeskiego życia kulturalnego w przedzielonym polsko-czeską granicą Cieszynie. Pokazuje też siłę polskiego środowiska kulturalnego na Zaolziu, bez którego kontakty byłyby niemożliwe. […] treść książki jest bardzo „na czasie” – pokazuje walor współpracy kulturalnej w regionach pogranicznych i jej wagę w przezwyciężaniu konfliktów”.
(Z recenzji wydawniczej  prof. dr. hab. Jacka Balucha)

Rec. E. Udalska, Polsko- czeskie i polsko- słowackie kontakty teatralne. Cieszyn- Český T?šín 1945- 1999. Recenzja (w:) Przemiany kulturalno – oświatowe i społeczne na pograniczu. Studia, materiały i szkice w 100 – lecie „Zarania Śląskiego”, red. W. Korzeniowska, U. Szuścik, A. Murzyn,  wyd.: Uniwersytet Śląski, Katowice 2010, s. 224 - 229;  K. Karwat, Nie tylko Zaolzie, „Śląsk. Miesięcznik społeczno – kulturalny” 2007, nr 1, s. 76; Polsko- czeskie i polsko- słowackie kontakty teatralne. Cieszyn- Český T?šín 1945- 1999,Ziemia Kłodzka. Od Kladskeho pomezi Glatzer Bergland“ 2006, nr 165, s. 41; J. Legoń, Teatralna epopeja nad Olzą, „Relacje. Interpretacje. Kwartalnik Regionalnego Ośrodka Kultury w Bielsku – Białej” 2006, nr 2, s.15 –17.

Katarzyna Olbrycht (red.), Edukacja kulturalna. Wybrane obszary, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2004.


Ewelina Konieczna, Baśń w literaturze i w filmie. Rola baśni filmowej w edukacji filmowej dzieci w wieku wczesnoszkolnym, UNIVERSITAS, Kraków 2005.


Edyta Korepta, Zagadnienie tożsamości regionalnej w literaturze Śląska Cieszyńskiego, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2005.



Ewelina Konieczna, Bogusław Dziadzia, Horyzonty kultury filmowej, Uniwersytet Śląski Filia w Cieszynie, Cieszyn 2004.